Czym jest dawstwo narządów i tkanek?

Dawstwo narządów i tkanek to pośmiertne oddanie narządów i/lub tkanek celem uratowania lub poprawy życia innych. Jeden dawca narządów może uratować lub odmienić życie nawet dziewięciu osobom. Przeszczepy tkanek mogą znacznie poprawić jakość życia biorcy. Przeszczep rogówki może przywrócić komuś wzrok, wymiana zastawki serca może uleczyć jego wadę, a przeszczep skóry może pomóc w leczeniu poważnych oparzeń.

Dlaczego zmienia się prawo w kwestii dawstwa narządów? W Wielkiej Brytanii umiera codziennie około trzech osób potrzebujących przeszczepu, ponieważ na przeszczep brakuje narządów. Tylko 1% umiera jednak w okolicznościach umożliwiających zostanie dawcą. Większość zasadniczo popiera dawstwo narządów i chętnie oddałaby swoje narządy po śmierci. Wiele osób jednak nie określa jasno swojej decyzji przez wpisanie się do Rejestru Dawców Narządów NHS lub przez poinformowanie rodziny. Niniejsza zmiana prawa lepiej odzwierciedla wolę większości i pomoże uratować lub poprawić życie większej liczbie osób.

Co się zmienia?

Od wiosny 2020 r. wszystkie osoby dorosłe w Anglii będą uważane po śmierci za potencjalnych dawców narządów i tkanek, chyba że uprzednio wprowadziły do rejestru decyzję o odmowie zgody na ich oddanie lub znajdują się w jednej z grup wyłączonych (patrz „Kogo dotyczy ta zmiana?”). Powszechnie określa się to jako system rezygnacji z oddawania narządów (tzw. system „opt out”). Oznacza to, że jeśli nie określisz, czy chcesz być dawcą narządów przez wpisanie swojej decyzji do Rejestru Dawców Narządów NHS czy też przez poinformowanie o tym rodziny lub przyjaciół, uzna się, że wyrażasz zgodę na pośmiertne oddanie narządów. Oddawanie narządów pozostaje aktem wspaniałomyślności. Nadal masz prawo wybrać, czy chcesz być dawcą narządów, czy nie. Kwestia pobrania od Ciebie narządów będzie konsultowana po Twojej śmierci z rodziną.

Kiedy zmienia się prawo w kwestii dawstwa narządów?

System rezygnacji z dawstwa narządów (tzw. system „opt out”) wejdzie w życie w Anglii wiosną 2020 r. Do tego czasu, jeśli umrzesz w okolicznościach umożliwiających pobranie od Ciebie narządów, wyspecjalizowany personel medyczny nadal będzie konsultował Rejestr Dawców Narządów NHS, żeby sprawdzić, czy została tam wpisana Twoja decyzja o zostaniu dawcą. Jeśli tak, Twoja rodzina zostanie poproszona o uszanowanie tej decyzji. Jeśli nie jesteś zarejestrowanym dawcą, Twoja rodzina zostanie poproszona o podjęcie decyzji w Twoim imieniu. Po zmianie prawa uzna się, że wyrażasz zgodę na zostanie dawcą narządów, jeśli masz ukończone 18 lat i:

• nie zrezygnujesz uprzednio z dawstwa ani

• nie jesteś w grupie wykluczonej Twoja rodzina nadal będzie uczestniczyć w tym procesie.

Kogo dotyczy ta zmiana?

Nowe prawo dotyczyć będzie osób dorosłych w Anglii, które umrą w Anglii. Nie będzie dotyczyć:

• osób poniżej 18. roku życia,

• osób, których sprawność intelektualna jest zbyt niska, aby mogły zrozumieć nowe postanowienia i podjąć niezbędne działania,

• osób, które przed śmiercią mieszkały w Anglii krócej niż 12 miesięcy,

• osób, które nie mieszkają w Anglii z własnej woli.

Co mam teraz zrobić?

Jako że wiosną 2020 r. prawo w kwestii oddawania narządów w Anglii się zmienia, chcemy, aby każdy zdecydował, czy chce zostać dawcą narządów i poinformował o swojej decyzji rodzinę.Jeśli chcesz zostać dawcą narządów, możesz zarejestrować się jako dawca w Rejestrze Dawców Narządów NHS.

Jeśli nie chcesz zostać dawcą narządów, możesz zrezygnować z dawstwa, wpisując swoją decyzję o odmowie zgody do Rejestru Dawców Narządów NHS.

Jeśli Twoja decyzja została już wpisana do Rejestru Dawców Narządów NHS i pozostaje ona niezmienna, powiadom o swojej woli rodzinę.

Jeśli jesteś już w rejestrze, ale chcesz zmienić wpisaną decyzję, możesz zrobić to w prosty sposób i w dowolnym momencie, wypełniając online formularz zmiany danych.

Czym jest Rejestr Dawców Narządów NHS?

Rejestr Dawców Narządów NHS to bezpieczna baza danych zawierająca informacje wszystkich osób, które wpisały do niej swoją decyzję w kwestii dawstwa narządów. Informacje dotyczą tego, czy dana osoba chce zostać dawcą narządów i tkanek, czy nie. W przypadku osób wyrażających chęć zostania dawcą, rejestr zawiera informacje o narządach i tkankach, które chcą one oddać do przeszczepu. Dostęp do rejestru ma wyłącznie wyspecjalizowany personel NHS.Wpisanie decyzji do Rejestru Dawców Narządów NHS i powiadomienie o swojej woli rodziny to najlepszy sposób na upewnienie się, że Twoja decyzja zostanie uszanowana.Pamiętaj, że jeśli w momencie śmierci będziesz mieć ukończone 18 lat, nie będziesz się znajdować w grupie wyłączonej i nie zrezygnujesz uprzednio z oddawania narządów, będzie to jednoznaczne z wyrażeniem przez Ciebie zgody na oddanie narządów i tkanek. Bez względu na to, jaki jest Twój wybór, ważne jest poinformowanie o nim bliskich, tak aby mogli uszanować Twoją wolę. Należy ich także powiadomić, jeśli w przyszłości zmienisz decyzję. Aby wpisać swoją decyzję do rejestru, wejdź na stronę organdonation.nhs.uk

Czy od wiosny 2020 r. kwestia dawstwa narządów nadal będzie konsultowana z rodziną?

Tak. Możliwość dawstwa narządów lub tkanek zawsze będzie omawiana z rodziną potencjalnego dawcy. Dzięki temu można będzie się upewnić, że decyzja wpisana do Rejestru Dawców Narządów NHS jest ostatnią znaną decyzją potencjalnego dawcy. Wyspecjalizowany pracownik medyczny będzie współpracować z rodziną, aby decyzja ta została uszanowana.Twoja rodzina może poinformować nas o Twoich konkretnych prośbach lub wymaganiach, aby pomóc nam upewnić się, że dawstwo narządów jest zgodne z wyznawaną przez Ciebie wiarą lub przekonaniami.Twoja rodzina jest też istotnym źródłem informacji o Twoich chorobach, podróżach oraz sytuacji społecznej. Informacje te pomagają nam określić, czy Twoje narządy mogą zostać bezpiecznie przekazane komuś innemu.